Monika Rietveld is pastoraal werker bij de de Kapel, de Vrijzinnige Geloofsgemeenschap Hilversum. Een belangrijk thema in haar leven is verbinding en dat probeert ze tot uitdrukking te brengen in haar werk, tussen mensen, verschillende culturen en religies. Ze is actief binnen het Universeel Soefisme, waar grote religies samen komen. Het universeel soefisme is een spirituele levenshouding die ons kan helpen vrijer te staan tegenover onze beperkingen en ons ware wezen te ontdekken. Deze eigentijdse vorm van soefisme is universeel omdat het de mystieke kern van alle religies eert als inspiratiebron. Het is religie, filosofie, psychologie en méér dan dat: voedsel voor de ziel. 

“Ik ben van oorsprong geworteld in het christendom, de gereformeerde kerk. Tegenwoordig is dat de protestantse kerk in Nederland. Ik ben hierin opgegroeid en ken de taal en de gebruiken. Als klein meisje dacht ik altijd al: het kan toch niet zo zijn dat maar één geloof goed is? Maar ik ben nou eenmaal op deze manier opgevoed en opgegroeid en hier heel dankbaar voor. Als ik erover nadenk was ik waarschijnlijk moslim geweest als ik bijvoorbeeld in Turkije geboren was of hindoe in India. De eerste keer dat ik kennis maakte met en hoorde over het soefisme was door mijn schoonmoeder. Zij was hierbij aangesloten. Ik ging een keer mee naar een eredienst, maar toentertijd voelde dat nog verkeerd. Ik kreeg het gevoel dat het niet mocht omdat ik christelijk was.

In 2005 besloot ik om de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella te lopen, vanuit Huizen. Mijn man was vijf jaar eerder overleden en ik had twee opgroeiende pubers. Ik had het gevoel dat ik even weg moest. Een jaar of tien eerder vertelde mijn zwager over deze tocht. Toen had ik nog zoiets van ‘wie gaat er nou zo een eind lopen?’ Toch heeft het mij beziggehouden en op gegeven moment besloot ik om het ook te doen.
Ik heb een jaar lang mezelf voorbereid op de tocht door te trainen en mijn familie kon er langzaam aan wennen. Toen ben ik gaan lopen. Mijn dochter is mij komen opzoeken met haar vriend. Ook mijn ouders en een vriendin hebben mij opgezocht. Ze hebben allemaal stukken mee gelopen.

Wat ik zo bijzonder aan deze tocht vond is, dat wanneer je in Santiago de Compostella aankomt je de kathedraal binnen gaat. Je weet dat er dan een aantal rituelen zijn die je behoort doen. Er staat een grote pilaar die de boom van Jesse heet. Dit is de stamboom van Jezus. Daar loop je naartoe om je hand in te leggen. Bij het hoofdaltaar in de kathedraal kun je achter het orgel langslopen met een trap omhoog. Daar staat een enorm beeld van Sint Jacob het is gebruikelijk dat je hem dan omhelst. Ik had zoiets van: ‘al die rituelen, daar ga ik toch niet aan mee doen?’ Het stomme is dat je het op dat moment toch doet. Op dat moment ben je ontroerd en blij. Je gaat vanzelf mee in die rituelen en dat vind ik er zo mooi aan. Rituelen markeren een overgang en helpen je om iets af te sluiten en een nieuwe stap te maken.

Toen ik mij ook aan het soefisme verbond was dit lastig. Met name mijn vader heeft het er heel moeilijk mee gehad. Er was een periode dat ik mijn vader niet sprak over wat mij werkelijk bezighield en dat vond ik moeilijk. Mijn ouders zijn mij heel dierbaar en als kind wil je toch altijd een soort van toestemming krijgen. Op een gegeven moment heb ik tegen hem gezegd dat hij het niet eens hoeft te zijn met me, maar dat het belangrijk is voor mij dat hij accepteert hoe ik denk. Vanaf dat moment zijn we er open over gaan praten en blijven doen. Het is belangrijk om deze dingen te delen om elkaars horizon te verbreden.

Als ik met mijn eigen ogen kijk zie ik alleen maar met mijn eigen ogen, maar als jij mij vertelt wat jij door jouw ogen ziet dan ga ik ook zien wat jij ziet. Dat is eigenlijk wat je in het soefisme probeert te praktiseren. Om continu niet alleen door je eigen ogen te kijken, maar ook door die van een ander. Het is belangrijk om te kunnen accepteren dat iedereen anders denkt en een andere mening heeft. Ik denk dat in alles wat er bestaat het goddelijke te vinden is. In elke gen en elke cel die aanwezig is. In de islam zeggen ze: Allah is je nader dan uw halsslagader’ dus ik denk dat God nergens weg te denken is.

Wat voor mij de richtlijnen van het geloof zijn, en ik denk dat dat in elke religie de grondkern is, dat is de gulden regel: ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.
En die gulden regel kom je eigenlijk in elke religie tegen, maar op een andere manier verwoord. Als wij op die manier zouden samenleven, dan leven we in harmonie met elkaar en ik denk dat dat de bedoeling is van het leven.”