Erna Gianotten, publicist, is lid van Soroptimistclub Hilversum en omstreken. Het Soroptimisme is een wereldwijd servicenetwerk dat zich onder andere bezighoudt met de rechten van vrouwen en kinderen. In 2016 en 2017 hield de club zich bezig met een ‘awarenessproject’ over seksuele grensoverschrijding. Als doelgroep was gekozen voor jongeren tussen de 12 en 20 jaar, omdat vooral deze leeftijdsgroep experimenteert met grenzen rond seksualiteit. Op 14 november 2017 vond er een ontmoetingsavond plaats onder de titel “Maak seks lekker duidelijk”. Gianotten was bij dit alles nauw betrokken. In dit interview deelt ze haar persoonlijke kijk op seksueel grensoverschrijdend gedrag in relatie tot de #MeToo-discussie.

“Er is een onderwerp dat in de hele #MeToo-discussie volgens mij te weinig belicht wordt. In de jaren ‘70 was de hele sfeer rondom lijfelijkheid, erotiek en seks veel vrijer en opener dan nu. Je was als twintiger blits en hoorde erbij als je er losjes mee om ging. ‘Vrije’ seks kon want de pil was beschikbaar dus er kon veilig gevrijd worden. Op het plein van de basisschool waren moeders gekleed in hippe kleren, zeker vergeleken met nu. Lange kleurige rokken, losse haren, een bloem achter het oor en met kralenkettingen om, zo stonden ze hun kinderen op te wachten. Die tijd had iets fleurigs en opwindends en er zat veel verhulde erotiek en seksualiteit in. Mannen konden zich toen meer permitteren dan nu en situaties die nu te ver gaan, werden toen normaal gevonden. Veel van de oudere macho-mannen die nu in het nieuws komen, zijn afkomstig van die generatie. Al beseffen we nu dat ze ook toen al veel te ver gingen.

Maar #MeToo gaat soms wel erg ver. Alsof je je helemaal moet kunnen gedragen en kleden zoals je wilt, zonder ook maar een beetje rekening te houden met wat dat oproept. Het is gewoon niet handig om ’s avonds in een ongure wijk rond te lopen in korte rokjes en met diepe decolletés. Als je dat als vrouw, van welke leeftijd ook, wel doet, moet je niet gek opkijken dat er opmerkingen worden gemaakt, of erger. Het gaat mij te ver om te zeggen: ‘Je moet erbij kunnen lopen zoals je wilt en mannen hebben met hun poten van je af te blijven.’ Ja, ze moeten zeker van je afblijven, maar je moet als vrouw ook snugger zijn en een beetje common-sense hebben.

Een aantrekkelijke man vertelde mij dat hij, nu hij hoogleraar is, steeds vaker te maken krijgt met collega’s die van alles van hem moeten. Hij zei: ‘Ik weet soms echt niet of die vrouwen me gewoon aardig vinden of dat ze iets van me gedaan willen krijgen.’ Deze jonge hoogleraar merkt dat zo hoog op de ‘apenrots’ zitten ook een last kan zijn. Steeds bewierookt worden doet iets met je.

Als man in een machtspositie moet je stevig in je schoenen staan, want het brengt onvermijdelijk verleidingen met zich mee. Dat speelt nu ook in #MeToo. Mannen met macht hebben te maken met vrouwen die hen naar de ogen kijken en dingen gedaan willen krijgen. Soms gaan vrouwen zich sexy gedragen om in een goed blaadje te komen. Die signalen kunnen geïnterpreteerd worden als: zij wil wel iets met me. Mede doordat veel mannen nu eenmaal minder gevoelige antennes hebben voor het opvangen van signalen. Terwijl zij alleen maar denkt: ‘Ik moet zorgen dat ik die goede baan krijg, of dat ik word uitgekozen voor die rol.’ Ze gebruikt haar sexappeal maar bedoelt daar niet mee dat ze gepakt wil worden. Als er dan ook nog alcohol of drugs in het spel zijn, gaat het zomaar mis.

Vrouwen zijn niet altijd lijdend voorwerp in deze discussie. Soms maakt een man avances, ook als hij getrouwd is of als hij je baas is. Dat kan spannend zijn omdat zo’n ‘belangrijk’ persoon aandacht aan je besteedt, terwijl je het tegelijkertijd verwerpelijk vindt. Dat is verwarrend. Juist in dat grijze gebied ligt het ingewikkeld. Voor jongens en meisjes, mannen en vrouwen. Over die dingen moeten we het hebben. Juist in tijden van #MeToo.

De inspiratiebijeenkomst die we met de Soroptimistclub op 14 november 2017 hebben gehouden, had de titel “Maak seks lekker duidelijk”. Sprekers met expertise op het gebied van jongeren en seksualiteit hielden korte praatjes. Het publiek bestond voornamelijk uit leerkrachten van diverse schooltypes, mentoren, vertrouwenspersonen bij de politie, onderzoekers en leden van Soroptimistclub Hilversum zelf. Het geweldige van die avond is dat al deze mensen elkaar nu weten te vinden.”