Tien maanden geleden opende Zaher Farhat (32) en Arabi Al Sheikh (25) hun eigen restaurant Royal Food op de Groest. Het eerste en enige EKO-gecertificeerde döner/kiprestaurant van Nederland. En dat is niet het enige wat Royal Food bijzonder maakt: Zaher en Arabi zijn oorlogsvluchtelingen, en wonen pas drie jaar in Nederland. Een interview met een van de eigenaars: Zaher, en Theo Huizing, die hen door het proces heen heeft begeleid.

Drie jaar geleden leerde Zaher en Arabi elkaar kennen in het Asielzoekerscentrum in Ter Apel. Waar Arabi alleen verbleef en Zaher met zijn vrouw: Basma Samak (26) en zijn drie jonge kinderen van zes, zeven en acht. “Zij zijn toen per toeval allebei in Friesland terecht gekomen”, vertelt Theo Huizing, “daar had Zaher al heel snel het plan om zijn eigen restaurant te beginnen, voor zijn vrouw, voor zijn kinderen. Hij dacht: ‘ik ben jong, ik ben ambitieus, ik wil aan mijn toekomst bouwen!’ Maar hij wist nog niet zo goed hoe hij daar kon komen, daar kwam ik bij kijken.”

Allemaal gebaseerd op zijn ervaringen in Syrië, waar hij samen met zijn broers ook al een restaurant had, maakte Zaher een plan. “Ik begon met werken in Syrië toen ik zestien jaar oud was. Mijn oudere broers gingen toen in militaire dienstplicht. Toen heb ik in mijn eentje die zaak draaiende gehouden”, vertelt Zaher, “dat heb ik tot mijn achttiende gedaan, toen moest ik zelf ook in het leger. Ik heb toen twee en een half jaar in Damascus gezeten, waar ik in mijn vrije tijd in drie verschillende restaurants werkte. Daar heb ik allemaal extra ervaring op gedaan. Toen ik weer klaar was met mijn dienstplicht ben ik teruggegaan naar ons eigen restaurant in Noord-Syrië.”

Nadat Zaher zijn restaurant in Syrië werd verwoest door bombardementen, kwam hij naar Nederland. “Ik wist toen al dat ik ooit weer een restaurant zou openen. Ik kijk altijd naar de toekomst. Naar een betere toekomst”, vertelt hij stralend.

Uiteindelijk vonden Zaher en Arabi een plek voor hun restaurant: de Groest in Hilversum. “En toen vroeg hij mij: ‘is dit een goede plek?’, toen heb ik gezegd: ‘Nou, Hilversum, de Groest, dat zit wel goed!’ Maar dat gaat niet zo een, twee, drie, alles moet geregeld worden: de overname, de hele procedure”, legt theo Huizing uit, “en ik heb gelijk gezegd: ‘dan ga je een of twee dagen dicht in de week’, ‘nee, we gaan zeven dagen open’, had Zaher gezegd. Dus ze hebben de eerste maanden zeven dagen in de week gewerkt. En dan twaalf tot veertien uur per dag! Het is hard werk, maar dat is nou net wat ze willen. Ze zijn jong, ze willen niet blijven zitten met die trauma’s van hun verleden. Ze willen verder.”

Door een samenwerking twee gemeentes, de Triodos bank en eigen geld is Royal Food uiteindelijk gerealiseerd. “Omdat zij vanuit een andere gemeente hier zijn gekomen, en zij dit verder allemaal zelfstandig hebben geregeld, is er natuurlijk veel contact geweest met de gemeente Hilversum”, legt Theo Huizing uit, “de burgemeester, Pieter Broertjes, heeft de zaak geopend, maar hij heeft zich er ook sterk voor gemaakt om meer mensen die hier wonen op dat vlak te helpen. De gemeente heeft er een speciaal plan voor ontwikkeld: Project Inspiratie Programma (PIP). Want het aantal ondernemers onder de vluchtelingen, uit Syrië bijvoorbeeld, is enorm. Daar wordt hier in Nederland eigenlijk niets mee gedaan. De gemeente Hilversum doet dit wel: zij ziet dat deze mensen allemaal een ondernemers achtergrond hebben en wil hen daar proactief mee helpen.”

 

“Toen wij hier opende, toen was hierbinnen niets. Wij hebben alles hier zelf gebouwd: beneden, boven, we hebben alles zelf gedaan” – Zaher

 

Het doel van Zaher en Arabi was om een unieke, eigen smaak te creëren. “Ik heb de kruiden die ik wil hebben overal gezocht in Nederland, maar ik kon ze nergens vinden. Dus ik heb vandaag een bestelling gedaan in Dubai”, vertelt Zaher, “tussen hier en ons land zijn zo veel verschillen. Hier proeft al het döner en shoarma vlees in elk restaurant hetzelfde, maar in Syrië heeft iedereen zijn eigen smaak. Als je bij ons kwam eten hadden wij andere kruiden dan een ander restaurant. Want döner en shoarma is heel makkelijk als je snel wilt verdienen. Het vlees hier in Nederland bevat soms extra vel, of extra vet, het is soms niet eens echte kip. En de spiesen komen altijd uit de fabriek of uit de diepvries. Maar dat is bij ons niet zo. Wij hebben vers vlees en verse kruiden. En wij maken onze spiesen zelf.”

Door de verse en biologische producten draagt Royal Food nu het EKO-keurmerk. Als enige döner/kiprestaurant van Nederland. “Bij het EKO-keurmerk moet een bepaald percentage van je inkoop biologisch zijn. En dat zie je overal terug, in het vlees, in het drinken, in de salades”, legt Theo Huizing uit, “ze hebben roze radijs, dat kleuren ze met bieten. Dat vindt je nergens! En gelukkig is Zaher ook een strenge man als het gaat om zijn zaak. Dat houdt de kwaliteit hoog.” Zaher, zijn vrouw Basma en Arabi runnen nu samen het restaurant. Alleen in het weekend, tijdens drukte, komt soms een parttime medewerker het team versterken.

Zaher woont met zijn gezin boven het restaurant en Arabi heeft een huis gevonden in de buurt. “Zaher zijn kinderen hebben in Syrië nooit op school gezeten, en gaan nu alle drie keurig naar school”, vertelt Theo Huizing, “zijn kinderen spreken onderling ook gewoon Nederlands.”

“Mijn jongste dochter praat half-Nederlands, half-Arabisch tegen mij!” voegt Zaher hier lachend aan toe.

Royal Food is inmiddels tien maanden open en volgens zowel Zaher als Theo Huizing gaat het ontzettend goed. “Kijk, er is een bepaalde groep mensen die oorlog meemaken en blijven zitten en denken: ‘dit is het lot, en ik moet het lot maar ondergaan’, maar je hebt ook een groep mensen die denken: ‘ik ga hier niet zitten, ik ga weg!’, en die mensen zijn hierheen gekomen”, legt Theo Huizing uit, “in Syrië heb je geen uitkeringssystemen, iedereen is gewend om hard te werken om zijn eigen broek op te houden. Dat zijn veel mensen met een hardwerkende mentaliteit en een enorme ondernemende geest. Dat soort mensen, daar zouden wij als Nederlandse samenleving eigenlijk dankbaar voor moeten zijn.”