HILVERSUM - Uit de meest recente Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, uitgevoerd door het CBS en onderzoeksinstituut TNO, blijkt dat het aantal burn-out klachten blijft stijgen. De Hartstichting meldt dat sessies voor persoonlijke ontwikkelingen helpen tegen stress en dus ook tegen burn-outs. Meditatie is een volgens Karen Derks, docent bij de Spirituele Academie in Hilversum, een vorm van persoonlijke ontwikkeling.

Als docent bij de Spirituele Academie leert Derks mensen hoe ze moeten mediteren en wat meditatie inhoudt.

Wat houdt meditatie in?
Meditatie gaat om concentratie. Ik leer mensen dat je vanuit meer innerlijke rust en stilte met de dingen in het leven om kunt gaan. Binnen ieder mens is er eigenlijk behoefte om die rust en stilte te ervaren. Onze gedachten leiden ons vaak af, ze gaan over van alles nog wat. Een mens heeft zo’n vijftig of zestig duizend gedachten per dag. Je kan je wel voorstellen dat je daardoor afgeleid raakt van de dingen die je werkelijk in je leven moet doen. Het is heel druk in je hoofd. We leren mensen dus innerlijke rust te ontwikkelen.

Hoe leer je mediteren?
Je begint met kleine stappen. Neem tijd voor jezelf en ga in stilte zitten. Concentreer je op je gedachten. Het is belangrijk dat je in leert zien dat negatieve en overbodige gedachten veel energie kosten, dit maakt je moe. Je kunt jezelf door meditatie leren om minder van dat soort gedachten te hebben. Meditatie is eigenlijk focussen op positieve gedachten. Focussen op een binnenwereld waarin je identiteit niet wordt bepaald door je uiterlijk en bezit. Identiteit heeft veel meer te maken met je innerlijke kwaliteiten. Het is belangrijk om daar contact mee te leren maken.

Kan iedereen die binnenwereld vinden?
Ja, ik denk wel dat het belangrijk is om er interesse in te hebben. Wanneer mensen geen interesse hebben in een bepaalde sport of een bepaald muziekinstrument zullen ze er ook geen moeite voor doen. Dit geldt ook voor meditatie.
Maar hier geldt ook, kleine stappen. Een sporter begint ook niet gelijk aan een marathon van veertig kilometer, die begint met eerst een kwartiertje rennen. Hij bouwt het op. Er zijn allerlei verschillende stappen om die binnenwereld te vinden, door oefening en ervaring breid je die stappen uit.

Wat zijn redenen dat niet meer mensen mediteren?
Ik denk dat mensen erg afgeleid worden, dat ze de rust die ze nodig hebben niet kunnen opbrengen en soms het nut er niet van inzien. Veel mensen hebben nog wat tijd nodig om erachter te komen dat stilte een heel belangrijk onderdeel is in het leven. Je ziet wel dat steeds meer mensen bewuster leven, ook op het gebied van eten. Wat maakt je gezond? Wat moet je doen tegen overgewicht? Door stress gaan mensen op een andere manier om met eten, ze drinken bijvoorbeeld te veel koffie of suikers.

 Werkt meditatie tegen stress en burn-outs?
Een burn-out betekent eigenlijk dat je te veel doet, dat je over je eigen grenzen heen gaat. Dat je dingen doet die je eigenlijk niet wilt of kan doen, je gaat tegen je eigen gevoel in.
Mensen met een burn-out kunnen door middel van meditatie leren op tijd op de stopknop te drukken, op tijd aan te geven waar de grens ligt. Stress is niet goed voor je hart en kan zelfs voor fysieke problemen zorgen. Het is belangrijk om te beseffen dat je niemand blij hoeft te maken of te pleasen. Het gaat erom hoe je zelf in elkaar zit, wie je bent en wat jij echt wilt doen. Het is dus heel belangrijk dat je naar je innerlijke stem leert luisteren.

Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je mediteert?
Ik denk dat doordat je vertraagd in alles, dus ook langzamer gaat denken, je lichaam tot rust komt. Je leert om bewuster positieve gedachten te creëren en je hoofd te legen. Dit zorgt ervoor dat je beter kunt slapen.
De rust van meditatie zorgt ervoor dat je makkelijker kan ontspannen. Mensen die dit kunnen hebben op ieder vlak beter contact met hun lichaam. Dit kan je ook zien aan je uitstraling. Je gaat rechterop lopen doorat je jezelf meer waarde geeft, je wordt zelfbewuster. Bovendien is meditatie goed voor je hart.

Heeft meditatie met religie te maken?
Dat is heel erg afhankelijk van de cultuur waar je in leeft, in sommige landen wordt meditatie wel met religie geassocieerd. Maar spiritualiteit, zoals ik het zelf ook beleef en vanuit de Spirituele Academie, staat los van religie. Religie is vaak gekoppeld aan bijvoorbeeld een tempel, een kerk of een moskee. Spiritualiteit gaat over een universeel gedachtegoed. Het is geen geloof, het is iets wat je praktisch in je leven kunt toelaten. Het is een bepaalde wijsheid, een levenswijze die zich vertaald in een houding, handelen en een manier van denken en kijken. Ik kan me er wel iets bij voorstellen dat mensen het soms op een lijn leggen met religie, maar meditatie is geen religie.