José van Emmerik en Rolinda Veldhuis-Jansen zijn basisschoolleerkrachten op de Jan van Rijckenborghschool in Hilversum, een school die aangesloten is bij het Lectorium Rosicrucianum, ook wel de School van het Gouden Rozenkruis genoemd. Samen praten zij over hun lesmethodes en de ziel van het onderwijs. Welke rol speelt spiritualiteit hierin?

“Ik ben opgegroeid met de levensfilosofie van het Rozenkruis en werk al zo’n zeventien jaar in de kleutergroep hier,” vertelt José van Emmerik.

“Ik ben Rolinda Veldhuis-Jansen en werk ook al een hele tijd in het onderwijs. Ik sta nu in groep 7&8. Dat vind ik ontzettend leuk. Ook ik ben opgegroeid met de school van het Gouden Rozenkruis, dus deze filosofie ligt mij na aan het hart.

De Jan van Rijckenborghschool bestaat al 53 jaren en werd destijds opgericht vanuit de idealen van de School van het Gouden Rozenkruis. Dat wat je met je hoofd leert, leer je op deze school ook ondersteunen met wie je bent als persoon. Het gaat erom een kracht van binnenuit te creëren en daarvanuit dingen te realiseren. Het gaat dus om denken voelen en toepassen.

 “Dat is nog steeds een ideaal dat je terugziet in ons onderwijs. Bij alles nadenken met je hoofd, maar je gevoel niet uitsluiten: dat is de essentie. Het gaat om het denken, het voelen en dan het willen. Vertrouwen op de keuzes vanuit jezelf, dat willen we meegeven.”

De Jan van Rijckenborghschool is een kleinschalige school met slechts vier klassen. De school kiest bewust om niet meer dan 100 kinderen les te geven.

 De meeste ouders die kinderen aanmelden op de Jan van Rijckenborghschool zijn zelf niet verbonden met de school van het Rozenkruis. Zij kiezen bewust voor de school om de universele gedachte. De school staat niet voor één richting. Het gaat om het universele karakter dat alle geloven delen en die energie wil de school laten merken.

“Nog geen 10% van de kinderen die zich aanmelden komt uit een Rozenkruis-gezin. Ze vertegenwoordigen ook niet één andere geloofsovertuiging.  De enige constante is, dat de ouders bewust een opvoedingsfilosofie kiezen voor hun kind. In hun zoektocht naar een school eindigen ze hier, want ze herkennen vaak zichzelf in de andere ouders en kinderen en beslissen dan dat dit is wat ze voor hun kind willen.

De Jan van Rijckenborghschool gelooft dat kinderen nog sterk in contact zijn met hun spirituele kern en les moeten krijgen in een omgeving waar zij deze openheid kunnen behouden, zodat de impulsen en verlangens van hun ziel herkend worden en in ontwikkeling blijven. Hoewel het klinkt alsof spiritualiteit en geloof een groot onderdeel zijn van het lesmateriaal, maakt de filosofie van het Rozenkruis er geen deel van uit.

“Wij hebben tot verbazing van velen geen lessen of methodes over het Rozenkruis. Dat willen we ook niet. We vinden het belangrijk dat jonge kinderen in vrijheid opgroeien en dat ze niet overvoerd worden met van alles en nog wat. Vanuit mijn geloof weet ik eigenlijk dat elk mens een goddelijk principe in zich heeft. Dan komt in feite het respect voor een ander vanzelf van binnenuit, dus wat wij mooi zouden vinden is, als die kinderen dat principe overnemen en zelf in hun leven die gevoeligheid houden. Dat kun je ook niet uit een boek leren, dat kun je alleen koesteren in jezelf en daardoor in anderen. Je leeft het meer, dan dat je er les in geeft.”

De Jan van Rijckenborghschool onderscheidt zich ondertussen wel met vakdocenten voor beeldende vormgeving, muziek en beweging en biedt een gevarieerd lesprogramma van regulier onderwijs tot kindermassages en filosofie.

“Ik heb een keer met verschillende voorwerpen een filosofieles gegeven. Zo had ik een neproosje van zijde rond laten gaan met de vraag of het echt was. Dan zei iemand: ”Ja, het is echt, want je kunt het voelen en aanraken”, maar vervolgens liet ik een echte roos uit mijn tuin rondgaan en die vonden ze dan ’echter’. Die rook ook lekkerder, dus dan vraag je: ”Is die geur echt? Want die kan je niet aanraken. Daar denken ze dan over na en zo ontstaan er echt heel mooie gesprekken. Er komen veel antwoorden. Wij geven zelden antwoorden, we stellen eerder vragen. Maar iedereens geest is in beweging gezet en dat is wat we willen: geen stilstaand, maar stromend water.”

 “Er is lef voor nodig om je kind in een speciaal soort onderwijs te plaatsen en er zijn leerkrachten nodig die voor deze vorm van lesgeven durven op te kiezen, want kijk hoe prachtig onze kinderen uitstromen.”  

 Jan van Rijckenborghschool werd nummer twee in de scholentest van RTL-nieuws

“Het grootste percentage stroomt bij ons uit naar havo of vwo, maar we willen benadrukken dat we het belangrijk vinden dat kinderen uitstromen naar een school en niveau dat bij ze past en waar ze zich goed voelen.”

“Ik hoorde laatst van een docent in het voortgezet onderwijs nog dat drie nieuw ingestroomde brugklassers hem zo opvielen en die kwamen alle drie toevallig van onze school. Hij zei: ‘Ze zijn allemaal zulke eigen en zelfstandige kinderen, die met hun rug recht het leven tegemoet lijken te gaan.’ Dat dat herkend werd, vond ik ontzettend mooi.”