De Nashville-verklaring veroorzaakte in Nederland veel ophef. Willem Visscher, een keer per maand predikant aan de kerk de Gereformeerde Gemeente in Hilversum, tekende die verklaring. Hij is opgeleid theoloog en econoom, vanaf zijn geboorte Christelijk en sinds 1992 prediker. Eerder weigerde hij toelichting te geven aan het AD, maar wilde dit nu wel aan mij doen. In dit gesprek legt hij mij precies uit wat er bedoeld wordt met de verklaring.

Disclaimer: hier wordt uitsluitend de visie van de prediker gegeven op de artikelen in de getekende Nashville-verklaring. De schrijver deelt deze niet, maar gaat de dialoog aan om duidelijkheid te verschaffen.

Dominee Wilco Veltkamp is teruggekomen op het besluit om de verklaring te ondertekenen. Hij heeft spijt dat de dingen zo gelopen zijn, verklaarde hij tegen het Noordhollands Dagblad. Verder zegt hij enorm geschrokken te zijn van de ontstane ophef. Waarom heeft u het niet teruggenomen?
“Je ziet dat bepaalde verwoordingen aanleiding geven tot misverstanden. Sommigen hebben erin gelezen dat homoseksualiteit een ziekte is die te genezen is. Maar dat staat zo niet in de verklaring en is ook niet zo bedoeld. Dat is mogelijk de reden waarom sommigen zich hebben teruggetrokken. Ik zelf doe dat niet, want ik denk dat als je de verklaring goed leest er dingen in staan over huwelijk, seksualiteit en gezin en het belang wat wij als christenen daaraan hechten. De zinnen die in de publiciteit zijn gekomen kunnen hard overkomen, maar dat komt wellicht omdat deze verklaring uit Amerika komt en is vertaald. Amerikanen zijn door hun cultuur harder in hun verklaringen.”

Kees van der Staaij en Den Ouden blijven er ook achter staan na hun ondertekening en gaven direct toelichting, maar jij weigerde toelichting te geven. Waarom?
“We hadden min of meer een afspraak dat er één woordvoerder het woord zou voeren om verschillende toelichtingen te voorkomen, dus heb ik ze daarheen verwezen. Achteraf gezien had ik dat niet moeten doen. Ik had meteen moeten zeggen dat ik erachter sta. Het gaat in deze verklaring over het huwelijk, gezin, de betekenis daarvan en dat seksualiteit een plek in het huwelijk hoort te krijgen. Daarin stuiten wij nu op een aantal problemen rondom transgenders en homoseksualiteit. In deze verklaring staat niet dat je homoseksualiteit kan genezen, dat zit in je brein en zo ben je ook geboren. In deze verklaring staat ook niet dat wij geweld zullen toepassen op homo’s, zoals ze dat in de islamitische wereld gebeurt. Wij staan er voor om pastoraal om te gaan met deze gevoelens, maar wel binnen orthodox Christelijke kaders. Dat pastorale element is er niet duidelijk genoeg aan toegevoegd. Dat had meer gedaan mogen worden.”

Goed dat je in uw uitgebreide antwoord meteen een brug slaat naar de verklaring, want daarom zitten we hier. Ik ga een aantal citaten doornemen, zodat u deze nader kunt verklaren in dit interview.

Uit het voorwoord: “Deze seculiere geest van onze eeuw brengt een grote uitdaging mee voor de christelijke kerk. Zal de kerk van de Heere Jezus Christus haar Bijbelse overtuiging, duidelijkheid en moed verliezen en opgaan in de tijdgeest? Of zal zij vasthouden aan het Woord van het leven, moed putten bij Jezus vandaan en zonder schaamte Zijn weg verkondigen als de weg des levens? Zal ze, dwars tegen de cultuur in, haar heldere getuigenis bewaren en dit getuigenis doen horen aan een wereld die langs een hellend vlak op weg lijkt naar de ondergang?”

Er wordt gesproken hier over een ondergang. Wat wordt daarmee bedoelt?
Het zijn theologische termen. Het lijkt voor het publiek alsof er gesproken wordt over een catastrofe. Ik kan zeggen dat dit niet zo is. Wat wij wel zien is dat de meerderheid in dit land eerst praktiserend Christelijk was en dat is nu niet meer zo. Dus je krijgt steeds meer dingen die in de bijbel niet voorkomen en dat zien wij als een zorg. We zien dat we steeds minder Christelijk worden, ook in de grote steden. De ondergang houdt in dat we los raken van de wortels die er oorspronkelijk waren in ons land. Ik ervaar dat niet als positief.”

Maar waarom voel jij je negatief door de beslissingen op basis van vrije wil van anderen? Twee reacties: aan de ene kant voel ik mij geprikkeld in positieve zin, om de ander te laten zien hoe waardevol de christelijke moraal is. Ik ontmoet jou bijvoorbeeld, waardoor ik mij uitgedaagd voel om te laten zien hoe ik erin sta. Aan de andere kant maakt het mij somber, omdat ik mij afvraag waarom wij heel goed met elkaar kunnen praten, maar uiteindelijk toch zo fundamenteel verschillen. Dat voelt als een menselijke tragiek. Natuurlijk mag jij anders denken over geloof, maar ik probeer wel het goede van mijn visie over te brengen op jou. Bijvoorbeeld mijn huwelijk, ik gun iedereen een huwelijk zoals ik met mijn vrouw heb gehad. Ik probeer die traditie te behouden, omdat het mij geluk heeft gebracht en ik hoop dat bij andere ook te doen.”

Uit het voorwoord: “Jezus heeft gezegd dat Hij is gekomen opdat wij het leven mogen hebben en dat in overvloedige mate. Hij is op ons behoud gericht en niet op ons verderf. Het is om die reden dat wij de volgende betuigingen en ontkenningen aanbieden.”

“Hij is op ons behoud gericht en niet op ons verderf”, kun je dat toelichten?
Dit gaat over de Christelijke waarden die wij willen behouden, zoals de traditie tussen man en vrouw. Het loslaten van deze traditie zie ik als ernstig. Dat drukken we uit met het woord verderf. Daarbij leggen we de nadruk op het geloof. Als wij geloven in Jezus, dan worden wij automatisch een volgeling van de leefwijze die God heeft bedoeld.”

Uit artikel 4: “WIJ BEVESTIGEN dat de door God bepaalde verschillen tussen man en vrouw Gods oorspronkelijke bedoeling met Zijn schepping weerspiegelen, en gericht zijn op het welzijn en de bloei van de mens.”

Een gedachte-experiment hierop: als een man die een vrouw wilt zijn, samen met een vrouw die een man wilt zijn, zijn. Dan is er toch geen verschil in de gerichtheid op welzijn en bloei? Waarom niet?
“Je hebt hier scherp over nagedacht zie ik! In dit vraagstuk gaat het om hoe je naar het transgenderisme kijkt. De norm is dat God man en vrouw geschapen heeft om kinderen te ontvangen. Een transgender zien wij niet als Gods oorspronkelijke bedoeling. Door de zondeval, die staat in de bijbel (Genesis 3), zie je dat er een gebrokenheid is bij elk mens. Die gebrokenheid is er dus door ons gekomen. Wij zien homoseksualiteit en transgenderisme dus als een vorm van gebrokenheid in Gods goede schepping. We geloven dat we geroepen zijn om door Gods genade die gebrokenheid, waar ieder mens mee kampt, te dragen. Het praktiseren van bijvoorbeeld homoseksualiteit zien wij als zonde. Dat leert ons bijvoorbeeld de apostel Paulus in zijn brief aan de Romeinen. Je kunt transgender zijn maar het is de roeping om dat te dragen en niet om dan maar van geslacht te veranderen.”

Nog steeds hoor ik niet duidelijk waarom er dan geen huwelijk kan plaatsvinden.
“Omdat dat het honoreren zou zijn van een stuk gebrokenheid die niet Gods bedoeling is. Dus plaats geven aan een gebrokenheid die niet in overeenstemming is in Gods bedoelingen. God roept ons op om de gebrokenheid te dragen, door de  kracht van Christus, Die Zelf het kruis in deze wereld heeft gedragen. ”

Maar als je twee mensen met de jaloerse gebrokenheid laat trouwen, waarom dan niet twee niet-praktiserende transgenders?
“Nu snap ik de vraag. De bedoeling is dat de mensen die trouwen zichzelf, volgens Gods bedoelingen, adequaat identificeren als het juiste geslacht.”

Uit artikel 6: “WIJ ONTKENNEN dat onduidelijkheden met betrekking tot het biologisch geslacht het iemand onmogelijk maken om een vruchtbaar leven te leiden in vreugdevolle gehoorzaamheid aan Christus.”

Maar als zij niet kunnen trouwen, zijn ze niet evenwaardig? Of wel soms?
“Kun je ongetrouwd niet vruchtbaar leven? Ik ken een heleboel mensen die niet zijn getrouwd en een heel vruchtbaar leven hebben. In dit artikel wordt gezegd dat als je te maken heb met deze seksuele gebrokenheid dat het niet betekent dat je geen zinvol leven kan lijden. Seksualiteit is niet alles in het leven.”

Uit artikel 8: “WIJ ONTKENNEN dat de goedkeuring van homoseksuele onreinheid of transgenderisme een moreel neutrale zaak is, waarover getrouwe christenen onderling van mening mogen verschillen.”

Als je zelf rein bent? Wat maakt je mening erover uit voor God?
“Dit artikel gaat over de verdeeldheid van de kerk zelf. Hierover zeggen wij dat als je homoseksuele praktijk goedkeurt als Christen, dat je dan tegen de Bijbelse boodschap in gaat. Je hoort elkaar juist te attenderen op de Christelijke waarden als Christen. Een christen is iemand die vooral naar de Bijbel wil leven. Dat is zijn kompas in het leven.”

Uit artikel 13: “WIJ BEVESTIGEN dat de genade van God in Christus zondaren in staat stelt om tegen een transgender-zelfverstaan te strijden en dit verkeerde zelfverstaan te verloochenen en, door Zijn geduld, de door God ingestelde verbinding tussen het biologische geslacht en het zelfverstaan als mannelijk of vrouwelijk te aanvaarden. WIJ ONTKENNEN dat de genade van God in Christus een zelfverstaan rechtvaardigt dat niet in overeenstemming is met Gods geopenbaarde wil.”

Ik snap dit artikel niet, omdat ik er in eerdere artikelen uit haal dat je het verlangen mag hebben, maar niet mag praktiseren. Echter haal ik er in dit artikel, door de zin “dit verkeerde zelfverstaan verloochenen”, uit dat je het ook niet mag denken. Dit is volgens mij een contradictie tegenover de andere artikelen. Voor mensen wordt dit gezien als het ergste artikel. Wat denkt u?
“Dat vraagt ook wel uitleg, ja. Wat hier staat heeft te maken met de situatie in Amerika waar men het verschil tussen homo zijn en homoseksuele daden zo niet kent. Je kunt transgender zijn, maar je behoeft er niet naar te handelen. Door Gods genade is dat mogelijk en de christelijke kerk probeert hierbij ook zorgen en troostend aanwezig te zijn. Het staat er echter wel wat ingewikkeld, dat geef ik toe. Dat had anders geformuleerd kunnen worden.”

Als ik een sollicitatie heb en er staat in het contract een zin die mij niet bevalt, dan teken ik niet. Of in ieder geval, als ik hem getekend heb, dan trek ik mij terug, tot die zin is veranderd, om hem vervolgens wel te ondertekenen.
“Ik sta, net als Kees van der Staaij, achter de strekking. Maar op onderdelen zou ik best nog wel een zin willen veranderen. Ik neem niet elke woord of elke zin letterlijk voor mijn rekening. Wel echter onderschrijf ik de Bijbelse visie op seksualiteit, een visie zoals die door de kerk eeuwen land is voorgestaan.”

Dit is het laatste artikel waarvan ik denk: deze moet je voor het publiek onderbouwen. Als je de verklaring tekent dan ben je het ook hiermee eens.
“Laat ik het zo zeggen: als je zelfverstaan ziet als dat je zo bent en het praktiseert, dan zeg ik dat je in die definitie het inderdaad beter kan verloochenen, omdat het praktiseren niet de bedoeling is. Ik zie de ervaringen van het zelfverstaan als een zonde voor God, want God ziet mij gedachten. Daarom zou je ertegen moeten strijden door in gebed te vragen of de Heer je interne zondes zal vergeven. Wel blijf ik bij het standpunt dat ze het zorgvuldiger hadden moeten formuleren.”

Maar wat ik uit de Nashville-verklaring haal, tot artikel 13, is dat als je homoseksueel bent zonder het te praktiseren dat het dan eigenlijk niet uitmaakt. Want zolang je maar in Jezus gelooft en rein blijft, komt het wel goed. Maar als je artikel 13 leest, dan moet een homoseksueel het ook actief bestrijden.
“Eenieder mens wordt blootgesteld aan prikkels die verlangens opwekken die niet goed zijn. Je taak daarin is dit niet weg te stoppen maar te realiseren dat je een breekbaar mens bent. Rein zijn in het Christendom zit hem in je woorden, daden en gedachtes.”

Laten we het houden op verkeerde woordkeuzes bij artikel 13.
Hoe ga je een “vreugdevolzin leven” (artikel 6) lijden als je continu die gedachtes blijft hebben?
“Dat is het geheim van het geloof. Dat je met al je zorgen, je moed en verdriet Christus blijft zien. Er in blijft geloven dat Hij voor je zal zorgen en opnemen. De vreugde van het geloof zit hem niet in een makkelijk leven lijden. Het vreugdevolle in het geloof zit hem erin dat je met al je zorgen bij Iemand terecht kan, zoals een kind bij zijn moeder terecht kan. Jezus zegt dan: ‘Kom bij Mij en Ik zal je rust geven”. Echt waar, het komt een keer goed. Niet hier op aarde, maar in het hiernamaals.”

Dus het zelfbestaan is voor homo’s een strijd op zich en het geloof houdt de hoop?
“Er komt een keer moment dat je van jezelf verlost bent en dan mag je voor altijd met God zijn. De Heere heeft beloofd dat er nieuwe hemel en aarde komt, waar gerechtigheid is en alles in harmonie is.”

Dat lijkt mij een mooie afsluiter.
“Ik wil eraan toevoegen: als ik sterf dan ga ik naar God toe. Dan ontmoet ik Jezus, Mijn Koning en ook mijn lieve vrouw die vier jaar geleden is overleden. Ik hoop daar ook mijn zeven kinderen te zien. En andere mensen waarmee ik omgang heb gehad. Ik hoop ook jou daar te mogen ontmoeten, doordat je hier op aarde in Jezus de Heer gaat geloven. Wie in Hem gelooft heeft een grote toekomst. Echt. Ik hoop, door het geloof in Jezus Christus,  je echt eenmaal te ontmoeten in hemelse heerlijkheid.”

Ik ook.