HILVERSUM – Net achter het station van Hilversum, in het nieuwe theater van Theatergroep Fusie aan de Noorderweg,  zijn de technici bezig het decor op te bouwen. De derde voorstelling van het seizoen gaat in première op 14 januari. Robbert Jan Proos, schrijver en regisseur, bereidt zich voor op de generale repetitie en  het openingsweekend van zijn voorstelling ‘Vrienden’.

Proos is zelf artiest en zoals altijd zenuwachtig voor de eerste voorstelling. “Het is wel anders dan als ik zelf speel. Ik ben altijd wel een beetje nerveus als ik moet spelen, maar nu ik niet mee speel, ben ik super nerveus. Het is veel erger nu ik de verantwoordelijkheid heb over de groep en eigenlijk plaatsvervangend nerveus ben.” De afgelopen maanden heeft hij het proces begeleid en heeft hij zijn groep zien groeien in hun rol. Hij gunt het zijn spelers dat de voorstelling goed gaat. “Ze hebben hard gewerkt, erg gedisciplineerd en vol vuur om het zo mooi mogelijk te krijgen. De acteurs zijn tijdens het proces erg gegroeid en ik wil heel graag dat het publiek die optimale versie ziet, die beste versie die we in ons hebben.”

Een bijzonder project is deze voorstelling voor Proos. Hij heeft het verhaal zelf geschreven en ook al doet hij dit al jaren is het een compleet ander stuk dan normaal. “Het is stilistisch een andere voorstelling. Normaal schrijf ik stukken die heel cynisch zijn of stukken waar ik veel meer op de grap zit. Hier zit ik veel meer op de echtheid en het gevoel. Een naturel en kwetsbaar stuk, dat maakt deze voorstelling zo bijzonder voor mij. Je merkt ook heel goed dat de spelers het echt voelen. Alle negen spelers zeiden precies hetzelfde na de eerste leesrepetitie. In elk personage zit een pijn, maar het zijn goede mensen, gewoon echte mensen. We hebben heel hard gewerkt om het natuurlijk te houden.”

Het verhaal gaat over een vriendengroep die een jaar geleden een vriend hebben verloren aan een auto-ongeluk. De ouders van de jongen konden niet meer in hun huis wonen, omdat er te veel geschiedenis was. Ze zijn ergens anders gaan wonen en hebben het ouderlijk huis opgeknapt tot bed & breakfast. De vrienden, broer en zus van de overleden jongen gaan nu voor een testweekend om te kijken of er verbeterpunten zijn, maar zoals dat gaat binnen een vriendengroep zijn er wat communicatieproblemen. “Ik heb het gebaseerd op het feit dat veel mensen niet goed met de dood om gaan, zeker als diegene te vroeg is overleden of op een oneerlijke manier. Ik heb ook gekeken wat voor dynamiek er ontstaat binnen zo’n groep. Natuurlijk is er ook een buitenstaander die de overledene helemaal niet gekend heeft en nu toevallig een relatie heeft met iemand uit de vriendengroep. Hij vecht vooral tegen het feit dat niemand zich erover uitspreekt. Dat is het leidmotief. Mensen die verlamd zijn geraakt door iets wat zoveel impact heeft.”

Niet alleen de omgang van mensen met de dood was de inspiratie voor deze voorstelling. Proos is ook gefascineerd door klein menselijk leed en heeft zelf ook toen hij jong was een vriend verloren. “Als schrijver en performer ben ik altijd bezig met die kleine pijntjes en de kleine dingen waar mensen mee zitten en worstelen. Ik weet zeker dat de boosheid over kleine dingen, zoals de kringen op de tafel en dat kleine beetje stof op de klok iets heel anders betekent. Daarom staat op de poster ‘een voorstelling over prachtig gestucte muren’. In de openingsscène vertelt de moeder dat ze eigenlijk die stuclaag, elke dag dat ze er langs loopt, eraf zou willen halen. Het leven wat ze in dat huis geleid hebben zit daaronder. Zelf heb ik ook iemand uit mijn vriendengroep verloren en een vriendin van mij heeft het nog niet zo lang geleden meegemaakt. Ik vond het een interessant gegeven, omdat vriendschap iets hoopgevends is. Maar vriendschap kan ook een schoen zijn die te strak is gaan zitten en dan moet je de veters losmaken. Dat is het mooie aan dit thema.”

Proos geeft aan dat het gek genoeg een heel grappig stuk is. “Het is echt een tragikomedie. De eerste scenes zit je te lachen en later als de emotie erbij komt, staan de tranen in je ogen. Het is heel herkenbaar door de gemankeerde mensen die niet uit die communicatiestoornis komen. In sommige opzichten gaat het ook over emoties waar je niet trots op bent en als schrijver vind ik dat heel interessant. Je kan in het theater dingen laten zien en het uitspreken. Dingen die je voelt of denkt in zo’n proces waarvan je denkt ‘dat mag ik eigenlijk helemaal niet denken of zeggen’. Dat maakt theater ook zo confronterend en dat vind ik heel gaaf.”

De voorstelling Vrienden van Theatergroep Fusie speelt tot en met 28 januari 2017.