Spot en satire zijn hedendaags een veel gebruikte vorm van kunst om misstanden te bekritiseren. In veel gevallen in de media-historie zorgde satire voor wrijving, zelfs tot onmenselijke situaties, kijk naar de aanslag op Charlie Hebdo. Waar ligt de grens van satire? De tentoonstelling 'Serieus Grappig' in het Beeld en Geluid vertelt de bezoeker meer over satire. Veel voorbeelden van want de Nederlandse media op satirisch vlak kent, staan tentoongesteld.

Regen en storm maken dit een grauwe dag. Vorige week steeg het kwik tot 30 graden en was het zweten geblazen, maar vandaag heeft moeder natuur het anders in gedachte. Bezoekers rennen snel onder het afdakje van jet media instituut. De capuchons gaan af en voor het binnentreden klapt een bezoekers zijn paraplu uit.

Mensen die Beeld en Geluid voor het eerst bezoeken, krijgen bij entree een uitleg over het museum. De zogenaamde ‘interactieve ring’  is een belangrijk onderdeel van de beleving en wordt kort geïntroduceerd. “Dit is je persoonlijk afstandsbediening die je tijdens je bezoek kunt gebruiken”, zegt een medewerker van het museum terwijl een gezin aandachtig luistert. Bij het ophalen van de ringen bij de receptiebalie krijgt iedere bezoeker van de tentoonstelling een gouden muntje. “Voor het einde van de tentoonstelling, eerst gaven we stuiterballen. Maar in het kader van satire hebben we nu iets origineels”, legt de baliemedewerkster uit. Het gouden muntje kan je inruilen voor een snoepje in een snoepautomaat.

Voordat mensen de tentoonstelling betreden, personaliseren ze hun ring door die te scannen en te kiezen voor een persoonlijk begeleider. De keuze is tussen Martijn Krabbé, Nienke de la Rive Box (bekend van het Klokhuis), Herman ‘de schermman’ van der Zandt en Art Rooijakkers. Deze bekende tv-gezichten begeleiden de bezoekers. Na het personaliseren van de ring, lopen de mensen de trap op richting de zaal van de tentoonstelling.

Druk is het niet, er zijn een handjevol gezinnen die er in dit regenachtige weer op uitgaan voor een educatieve dag over satire in de media. Bij het binnenlopen stuiten bezoekers direct op een pad in de kleuren van de regenboog met daarop een reusachtig wit konijn, dat refereert naar de spottende term van een onverwachtse kandidaat, ‘Hij is het witte konijn van de partij’. Mensen lopen in een rondje langs allerlei satire memorabilia uit de Nederlandse media-geschiedenis. Van spotprenten over het koningshuis en het geloof tot het spijkerbed waar cabaretier Hans Teeuwen op heeft gelegen. Dit komt uit een beroemde uitzending van ‘de Meiden van Halal’.

Het gigantische konijn
Foto: Daan Snoeks

 

Jonge kinderen rennen speels door de hal en spelen met boksballen waar teksten in het kader van satire op staan, zoals ‘Choqueer ik? Ja, want de realiteit is choquerend’. De zaal neemt de bezoeker mee in de wereld van satire. BN’ers als Sanne Wallis-de Vries en Arjen Lubach vertellen in korte filmpjes over satire en het gebruik van satire in hun beroep. Iedereen neemt zijn tijd voor de tentoonstelling. Bezoekers die net binnenkomen kijken eerst naar een, op de muur geprojecteerd, filmpje waarin de begrippen satire en spot worden uitgelegd. “Satire is de kunst om iets maatschappelijks op een humoristische manier aan te kaarten”, vertelt Lubach.

Verspreid door de zaal kijken mensen met koptelefoon op naar verschillende video’s. Even kijken ze verbaasd op als een mevrouw net iets te hard lacht om een stuk ironie van cabaret groep ‘De Vliegende Panters’. Na dit intermezzo kijken de mensen weer geïnteresseerd naar hun scherm. Drie dames zijn erg gecharmeerd van het grote witte konijn en maken een selfie waarna ze giebelend weglopen.

Aan het einde van de tentoonstelling is het dan tijd om de muntjes in te leveren. Groot op de muur wordt er aan de bezoeker gevraagd wat zijn of haar nasmaak is van de tentoonstelling. Mensen kunnen vervolgens hun muntje inruilen voor een zoet of zuur snoepje.  “Ik vond de tentoonstelling erg leuk, maar heb toch meer zin in een zuur snoepje”, zegt moeder tegen dochterlief. Ze lopen de zaal uit en vervolgen hun dagje uit met het bezoek aan de rest van het museum.