Het is ergens in de middag als ik het nieuws lees dat er een journalist gegijzeld is. Mediastad Hilversum is in rep en roer. Het trekt mijn aandacht, ik ben natuurlijk journalist in spe. Daarbij moet ik toegeven dat ik een ander beeld van een gijzeling heb, dan dat hier wordt bedoeld. Niet zo gek dat beeld van mij, want de laatste keer dat een soort gijzeling zoals deze gebeurde was in 2000. Toen was ik nog niet eens geboren.

Waarom zou je in hemelsnaam een journalist vasthouden? Het antwoord hierop is: Om te zorgen dat hij of zij inhoudelijk antwoord geeft op alle vragen. Ondanks het verschoningsrecht van de journalist, vindt het vasthouden toch plaats. Heel journalistiek Nederland neemt het op voor NOS-journalist Robert Bas. Vanuit het Mediapark vertrekken een hoop journalisten, onder andere NOS-correspondent Wessel de Jong en NOS-techjournalist Joost Schellevis, om mee te doen aan de staking voor de deur van de rechtbank van Rotterdam. De boodschap: De vasthouding van Robert Bas is een aanslag is op heel journalistiek Nederland.

Het verschoningsrecht voor journalisten is anders dan een “normaal” verschoningsrecht. Een journalist hoeft niet te antwoorden op een vraag, als hij/zij zijn of haar bron hierbij prijsgeeft. Deze regel is niet voor niets wettelijk vastgelegd in 2018. Robert Bas had alle recht om zichzelf en zijn bron te beschermen. In België is het verschoningsrecht voor journalisten anders geregeld. Een journalist mag daar te alle tijden zijn of haar bron beschermen. Alleen bij een levensbedreigende situatie moet hij/zij zijn of haar bron prijsgeven. Eerlijk gezegd lijkt mij dit niet meer dan logisch. Waarom is het in Nederland dan zo ingewikkeld? De Belgen regelen dit beter. Een journalist die gewoon zijn werk doet kan dus tussen geweldplegers, moordenaars en dieven terecht komen. Terwijl het enige wapen wat een journalist heeft, een pen is. Of althans, tegenwoordig vaak een toetsenbord.

Toch gek, dat de rechters in Rotterdam op deze manier weer informatie probeerden los te peuteren. Het verleden leert dat dit niet werkt. Robert Bas had daarbij al netjes aangegeven niets te zeggen over zijn bron. Afgeluisterde telefoongesprekken zouden al genoeg informatie geven. Zullen er consequenties zijn, door dit voorval, voor de journalisten in Hilversum? Worden in het vervolg bronnen sneller vrijgeven, in angst voor vasthouding? Ik denk het niet. In mijn ogen zorgt deze situatie voor meer verbondenheid tussen journalisten en vooral ook vastberadenheid.

Misschien ben ik naïef, maar waarom kunnen deze twee partijen geen middenweg vinden? Samenwerken is toch niet zo moeilijk? Bronbescherming is in beide vakgebieden essentieel. Misschien in andere mate, maar toch. Aan het eind van de dag willen journalisten en rechters hetzelfde: De waarheid.