Alsof een kind uit jouw klas een spreekbeurt gaat geven over de Tweede Wereldoorlog, want zijn opa heeft het meegemaakt en die weet er zo veel over. Zo staan in het smalle gangetje de kartonnen borden diagonaal opgesteld. Van 9 tot en met 30 januari is de tentoonstelling componisten uit oorlogstijd te bezichtigen bij het Muziekcentrum van de Omroep.

Dit jaar is een jubileumjaar. Het is namelijk 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Om daar bij stil te staan heeft de Leo Smit Stichting en Muziekschatten deze tentoonstelling in elkaar gezet. Leo Smit is overigens zelf ook een groot hoofdrolspeler in het verhaal. Hij is misschien wel de bekendste componist uit de oorlogstijd.

Bij binnenkomst in het Muziekcentrum van de Omroep, kijk je meteen uit op een soort schoolkantine en aan je rechterhand zit de receptioniste om je te ontvangen. “Voor de tentoonstelling moet je op de tweede verdieping wezen,” zegt ze vriendelijk. Boven aangekomen staan er zeven kartonnen borden op je te wachten, met aan iedere zijde informatie over twintig componisten uit de oorlogstijd. Namen als Leo Smit, Henriëtte Bosmans en Hans Krieg komen langs. De hoeveelheid informatie die te lezen is over de componisten en muziek uit die tijd is enorm. Met de combinatie tussen tekst en foto’s word je meegesleurd in de verhalen van deze ex-musici.

“Ja, ik had nog wat tijd over dus ik dacht, ik ga even langs. In de krant las ik over de tentoonstelling, zo wist ik ook dat het er stond. Ik ben ook echt een muziekliefhebber en vind dat wij vaker stil moeten staan bij onze vrijheid. Zelf doe ik dat ook regelmatig. Zo ben ik ook bij het Muziekcentrum van de Omroep terecht gekomen, wij zijn namelijk met Stichting Pierre Palla een bevrijdingsconcert aan het organiseren. Dat staat vooralsnog gepland in mei, met het concertorgel die nota bene is bespeeld door Canadezen na de Tweede Wereldoorlog,” vertelt bezoeker Arie den Dikken (69).

De componisten brachten zelf hun composities naar orkesten en concertzalen. Hiermee probeerden velen hun composities aan te leveren bij het hoog aangeschreven Concertgebouworkest. Vaak lukte dit niet, omdat het orkest liever koos voor werk van buitenlandse bodem. Na de aanstelling van Pierre Monteux en Eduard van Beinum werden Nederlandse componisten vaker erkent, toch bleven zij ondervertegenwoordigd. Werken van Leo Smit en Henriëtte Bosmans stonden meerdere malen op het programma.

Bij iedere componist staat een QR-code onder zijn of haar naam, als je de fotocamera van je telefoon erop richt, dan zal je doorverbonden worden naar YouTube. Zo kan je naar de composities luisteren van iedere componist. Stukken als, Schemselnihar van Leo Smit en Concertino for piano and orchestra bij Henriëtte Bosmans.

Het NPO Radio 4-programma, De Ochtend van 4. Eert de musici die zijn vervolgd in de Tweede Wereldoorlog. Dat gebeurt in de serie ‘Muziek tot Leven – Verhalen van musici in de oorlog’. Daarin brengt Margriet Vroomans hun werk opnieuw tot leven. Dit programma is ook tot stand gebracht door de Leo Smit Stichting.