Hoe kan je ervoor zorgen dat de wereld meer één wordt? Zoeken naar het probleem is hierbij van groot belang. De eigen bubbel waar men in leeft is niet het probleem. Het populisme is ook niet het probleem. Maar wat is dan wel precies het probleem? Schrijver/ journalist Joris Luyendijk legt, tijdens zijn lezing op 5 november van “Het grote bubbel college” in het Beeld en Geluidmuseum in het Mediapark in Hilversum, haarfijn uit hoe zijn kijk op de problematische wereld eruitziet.

Luyendijk vertelde over zijn kinderjaren in Hilversum, waar hij op school bezoek kreeg van het Jeugdjournaal en zelf daarvoor goede quotes verzon. Het was zijn eerste kennismaking met de journalistiek, zei hij, die hem later goed van pas zou komen. Hij wist met acht jaar al hoe je de media kunt beïnvloeden en zou er later zijn werk van maken.

Na deze inleiding ging het anderhalf uur lang over de nationale en internationale politiek, en legde Luyendijk ook verband met de lokale politiek. Zijn college was opgebouwd uit verschillende thema’s, die hij met elkaar verbond. Hij had het over de financiële crises van 2007 en van 2011, over de immigratiecrises en dat we met z’n allen het vertrouwen in het politieke systeem kwijtraakten. “We dachten dat als we buitenlanders goed zouden opvangen, en eten en werk zouden geven, dat ze zich dan zouden aanpassen aan onze democratie. Maar zo makkelijk gaat dat niet.” Hij haalde 9/11 aan, de terroristische aanval op de TwinTowers in New York en de oorlog in Irak die daarna kwam. En steeds had hij het over straffeloosheid, arrogantie, legale corruptie en incompetentie. Ook toen het ging over de financiële crises die ontstond toen de bank Lehman Brothers omviel waardoor heel veel grote banken in Europa omvielen. “Want ze zijn allemaal met elkaar verbonden en als de een geen geld meer heeft, kan deze de ander niet meer betalen en zo gaat het dan door,” zei Luyendijk. “En we dachten dat het om sexverslaafde gekken in de directies ging, maar het probleem was dat ze niet wisten dat de bedrijven waarin ze investeerden niet eens bestonden.”

Hij had het over politici die Griekenland de schuld gaven zoals de vorige minister van financiën Jeroen Dijsselbloem van de PvdA. En hij had het over Jesse Klaver van Groen Links die probeerde een oud bankdirecteur te zeggen dat zijn verhaal veel te risicovol was. En toen ging het thema over wie de prijs voor al die verkeerde beslissingen moest betalen en kwam Luyendijk uit bij de mensen op straat, in Hilversum, in Almere. Zij moeten soms leven met hun gezin van een maandinkomen van duizend euro terwijl er, als je dan een ziekte hebt, ook nog geld naar de ziektekostenverzekeraar moet. En een oud-bankdirecteur van de ABN die wordt ontslagen krijgt 35 miljoen euro mee naar huis. En hij begon weer over incompetentie, straffeloosheid, arrogantie en legale corruptie. Over de legale corruptie zei hij dat veel mensen binnen de wet handelen en daardoor niet strafbaar zijn. Ook al zijn ze alleen maar uit op macht en geld. En dat weet iedereen, ook in Hilversum, en dat veroorzaakt het populisme en ook waarom Geert Wilders zo populair is onder de kiezers. Hoe het nu anders moet dat zei Luyendijk niet. Wel dat de wereld nu open is. En dus ook Hilversum. En dat hoop als laatste sterft. Dus we houden goede moed.