Het begon al langzaam te schemeren toen burgemeester Pieter Broertjes de aanwezigen bij het Raadhuis van Hilversum toesprak. Hier werd het holocaustmonument “Levenslicht” onthuld, zoals ook op veel andere plekken in Nederland. In de winterkou stonden Hilversummers stil bij de Nederlandse slachtoffers van de holocaust, 75 jaar na de bevrijding van concentratiekamp Auschwitz.

“We zijn hier om stil te staan bij een zwarte bladzijde uit onze geschiedenis,” vertelt burgemeester Broertjes op de koele, windstille vrijdag, laat in de middag. Om hem heen staan zo’n honderd à honderdvijftig mensen aandachtig te luisteren. Sommigen van hen dragen een keppel op het hoofd; anderen staan met hun kinderen met een sjaaltje om en muts op. De groep mensen wordt nog wat groter wanneer er nog wat mensen aan komen fietsen, en een auto blijft even stil staan voor de van de vijver van het Raadhuis, met het raampje open om mee te luisteren wat Broertjes door de speakers allemaal zegt.

In de vijver ligt een kunstwerk; een cirkel met daarin 104 stenen. Deze representeren de 104.000 holocaustslachtoffers uit Nederland. Het monument dat door heel Nederland te zien is, is gemaakt door de Rotterdamse kunstenaar Daan Roosegaarde. Broertjes noemt de onthulling “een nieuw begin” en benadrukt dat de aanwezigen hier mogen staan als vrij mens met een vrije stem, iets dat we met z’n allen nog minstens 75 jaar langer in stand moeten houden. Hierna volgde een minuut stilte, en het was ook doodstil.

De onthulling kwam niet veel later. Broertjes zegt dat de stekker erin kan en grapt dat hij geen idee heeft of het gelijk zal werken. In het donker zouden de 104 steentjes namelijk licht moeten geven. Echter klopte het voorgevoel van Broertjes wel, en waren de blauwe lichtjes niet meteen zichtbaar. Pas als het helemaal donker buiten is, is het blauwe licht te zien. “Jammer dat we daar nog op moeten wachten?”, vraag ik aan Johanna, één van de aanwezigen. “Nee, het is heel mooi om te zien dat er zoveel mensen op af zijn gekomen,” zegt ze.

Voor wie het holocaustmonument met eigen ogen wil zien: het tijdelijke kunstwerk is tot 2 februari te bezichtigen. Voor wie het kunstwerk in volle glorie wil bewonderen, is het aan te raden om na zonsondergang te komen, om zo het blauwe licht te kunnen zien, dat het licht in de duisternis representeert.