Vaccineren is hedendaags een punt der discussie. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is 93% van de kinderen ingeënt. Sinds 2013 is er een trend om kinderen niet in te enten, omdat dit onder andere in strijd is met het christelijk geloof. De VVD-fractie in Hilversum maakt zich zorgen over de lage vaccinatiegraad. De landelijke discussie loopt inmiddels erg op. Maar is er een gulden middenweg in de vaccinatiediscussie?

Waarom niet vaccineren vanuit christelijke geloofsstandpunten?

In het geloof leeft men vanuit de geest van Gods woord. In een van de christelijke schriften, de Heidelbergse Catechismus, staat dat ziekte niet bij toeval valt maar wordt bepaald door God. Men beschouwd inenting als manipulatie tegen de keuzes die de Heer maakt. Dit is de reden dat christenen zich keren tegen vaccins. Sommige christenen zijn bang dat het vertrouwen in de wetenschap veel groter is dan het vertrouwen in God. Het vaccin wordt als preventiemaatregel genomen tegen de mogelijke keuze van de Heer. Dit is het voornaamste standpunt vanuit geloofsovertuiging tegen het inenten van infectievirussen.

Wat zijn de rechten?

In twee belangrijke Europese verdragen, staat de tegenstrijdigheid van de grondslag van deze discussie: de gezondheid of het geloof? In het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en fundamentele vrijheden (EVRM) beschrijft artikel 9 de vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. ‘De vrijheid zijn godsdienst te belijden of overtuiging tot uiting te brengen kan aan geen andere beperkingen worden onderworpen dan die die bij de wet zijn voorzien’, leest het verdrag.

Het Europees Sociaal Handvest (ESF) uit 1996 vertelt het knelpunt waar gelovigen tegenaanlopen. In artikel 11 en artikel 13 staat het recht op de bescherming van de gezondheid en het recht op sociale en geneeskundige bijstand. Gelovigen komen in een gewetenskwestie. De keuze is voor de religie en het vertrouwen in God, of voor een preventiemaatregel om de gezondheid van het kind, en kinderen eromheen, te waarborgen.

Wat zijn de cijfers in Hilversum?

 In Hilversum zijn er ook zorgen over de vaccinatiegraad. Nationale cijfers uit 2017 van de Volksgezondheidzorg vertellen dat 90,2% van de zuigelingen volledig is ingeënt. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) streeft naar een vaccinatiegraad van 95% om te streven naar ‘groepsimmuniteit’. In Hilversum ligt het percentage in 2017 op 89.6%. Recentere cijfers zijn nog niet bekend. De afname van de vaccinatiegraad voor kinderen geboren vanaf 2016 nam in de voorgaande jaren niet meer af.

Hoe houden we elkaar tevreden?

Elkaar tevreden houden is lastig. De voorstanders van vaccinaties zitten niet in de gewetenskwestie die de gelovigen wel kennen. Het is dus makkelijk om te zeggen dat gelovigen egoïstisch zijn, omdat ze geen rekening houden met de gevolgen voor andere. Vaccineren verplicht maken is geen optie, omdat het in strijd is met het dogma van gelovigen en met wat het EVRM vertelt. In Australië is dit al wel in werking. Kinderen mogen niet naar de crèche als ze niet zijn ingeënt. Ook bij onze zuiderburen zijn enkele vaccinaties verplicht. Volgens het RIVM zal dit in Nederland een minimaal effect opleveren.

Voor crèches zal verplichte vaccinatie ook niet ten gunste komen. Kinderen krijgen in hun eerste vier levensjaren tal van prikken. De administratie voor dagverblijven wordt te veel als ze al die prikken moeten bijhouden. Maar ouders zouden wel op de hoogte moeten zijn als kinderen niet zijn ingeënt op de crèche of basisschool.

Er zijn in de discussie verschillende mogelijke oplossingen geopperd. Directeur van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) Ruud Colen van Brakel stelde begin augustus van het vorige jaar om te korten op de kinderbijdrage van ouders, als deze weigeren hun kind te vaccineren. Dit voorstel werd hem tevens niet in dank afgenomen.

Is er sprake van een mogelijke gulden middenweg?

Het is een gevoelig onderwerp om regels aan vast te binden. Daarnaast is het in sterk in strijd met onze fundamentele rechten. Of er gesproken kan worden over een mogelijke gulden middenweg? De kans is klein. Een oplossing in deze discussie is lastig. Er zijn veel partijen betrokken die verschillende belangen hebben bij het verplichten van vaccineren. We komen al verder als we begrip hebben voor elkaars standpunten en rechten. Alleen dan komen we dichter bij elkaar in deze discussie.